قال علي عليه‌السلام : إِنَّهُ لَيْسَ لِأَنْفُسِكُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ فَلَا تَبِيعُوهَا إِلَّا بِهَا؛ امير مومنان عليه‌السلام مي‌فرمايند: همانا براي شما بهايي جز بهشت نيست، پس به کمتر از آن نفروشيد. (نهج‌البلاغه، حکمت456)

سوال :

علت اين همه اختلاف عقايد - حتى در بين شيعيان- چيست؟ چه راهى براى تشخيص درست حق از باطل وجود دارد؟ حديثى از رسول اکرم ديدم به اين مضمون: اگر ابوذر ميدانست که سلمان چگونه فکر ميکند اورا کافر ميخواند و بالعکس. با اين حال هردو از ياران صديق رسول الله بودند. آيا اين به ما نمى فهماند که بايد افکار باز داشته باشيم و هدف را نگاه کنيم نه روش. اگر هدف کمال انسانى و رسيدن قرب الى الله است پس چه فرقى بين تکاثر آراست؟

اختلافات در عقائد و افکار، دست کم از دو منشأ سرچشمه مي‌گيرد: يکي اختلاف در فهم در مورد معارفي که همگي توان فهميدن کنه آنها را ندارند. اين اختلاف مانند اختلاف پله‌هاي نردبان است و هيچکدام ديگري را نفي نمي‌کند. ولي کسي که به مرتبه عالي‌تر نرسيده نمي‌تواند حقيقت آن را دريابد و از اين جهت اگر بر او عرضه شود نمي‌تواند آن را بپذيرد. اختلاف ابوذر و سلمان هم از همين قبيل است. اختلاف دوم در مورد دو عقيده متضاد و غير قابل جمع است که يکي از آنها حق و ديگري باطل خواهد بود و هر کدام ديگري را نفي مي‌کند؛ مثل اعتقاد به توحيد دربرابر اعتقاد به تثليث. در اين موارد است که بايد تلاش کرد به کمک عقل و وحي، حق را از باطل تشخيص داد « فماذا بعد الحق الا الضلال».

آدرس: قم - بلوار محمدامين(ص) - بلوار جمهوری اسلامی - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) پست الكترونيك: info@mesbahyazdi.org