قال علي عليه‌السلام : إِنَّهُ لَيْسَ لِأَنْفُسِكُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ فَلَا تَبِيعُوهَا إِلَّا بِهَا؛ امير مومنان عليه‌السلام مي‌فرمايند: همانا براي شما بهايي جز بهشت نيست، پس به کمتر از آن نفروشيد. (نهج‌البلاغه، حکمت456)

سه شنبه 18 /12 /1394

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم گفت: امروز بايد با توجه به وظايف حوزه، برنامه جامعي آماده، و طرح حوزه ايده‌آل تهيه شود. البته رسيدن به ايده‌آل زمان‌بر است، اما اگر واقعا با اخلاص و جديت شروع کنيم، خداوند متعال نيز ما را ياري و کمک خواهد کرد و به کار ما برکت خواهد داد؛ بايد به ياد داشته باشيم که قرار نيست که ملائکه‌اي از آسمان نازل شوند و براي ما برنامه و طرح آماده کنند، بلکه خودمان بايد شروع کنيم.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني آثار حضرت آيت الله مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) در ديدار با تعدادي از مديران مدارس حوزه علميه استان قم با تشريح وضعيت و وظايف حوزه‌ها در مقايسه با وضعيت حوزه‌ها و وظايف طلاب در قبل از انقلاب ادامه داد: قبل از انقلاب، نهايت انتظاري که مردم از طلاب داشتند اين بود که اقامه جماعت کنند و نهايتا منبر رفته و سخنراني کنند. البته اواخر نويسندگي در مجله مکتب اسلام که آن هم توسط بزرگان مي‌بايست انجام مي‌شد، نيز رواج پيدا کرده بود و مردم از يک روحاني انتظار ديگري نداشتند.

علامه محمد تقي مصباح يزدي با بيان اين‌که قبل از انقلاب، حتي شرط مطلوبيت يک روحاني در نگاه مردم، اين بود که روحاني در امور سياسي دخالت نکند، ادامه داد: اگر يک روحاني وارد امور سياسي مي‌شد، مردم ارادت قلبي چنداني به وي نداشتند و وي نيز موقعيت اجتماعي بالايي پيدا نمي‌کرد؛ به عنوان نمونه آيت الله کاشاني عليرغم اين‌که از نظر علمي از علماي ديگر کم نداشت، اما موقعيت اجتماعي‌ـ‌مذهبي چنداني بين مردم نداشت.

وي با اشاره به اين‌که با شروع نهضت اسلامي توسط امام (ره)، يک تحول اساسي در افکار و حرکت‌هاي اجتماعي ايجاد شد، ادامه داد: امام (ره) در وهله اول اين تحول فکري را در روحانيت ايجاد کرد و نه تنها در سخنانش تصريح کرد، بلکه در سيره خود نيز نشان داد که عمده مسائل اسلام، مسائلي اجتماعي هستند، و لذا گاه امام (ره) در مورد پرداختن به اين مسائل، به اوجب واجبات تعبير مي‌کردند.

 عضو جامعه مدرسين با اشاره به اين‌که امام (ره) به ما آموخت، آن چه زماني يک نقطه منفي براي طلبه تلقي مي‌شد، از واجبات است، ادامه داد: قبل از انقلاب، درس حوزه تنها محدود به فقه و اصول مي‌شد و البته به صورت بسيار انگشت‌شمار و اندک، افرادي تابع مسلک اخباري‌گري بودند، و در مقابل، افرادي نيز به فلسفه و معقولات مي‌پرداختند؛ اما بعد از انقلاب با تشکيل نظام اسلامي، نيازا به ساير دروس اسلامي بيشتر مشخص شد؛ لذا برخي به دليل تشخيص وظيفه شرعي، و عده‌اي نيز براي اين‌که بتوانند به مراجعات و سئوالات مردم پاسخ دهند، به فراگيري دروسي ديگر غير از فقه و اصول پرداختند.

وي با اشاره به اين‌که بعد از انقلاب اسلامي، تحولي بنيادين در حوزه‌هاي علميه پديد آمد، ادامه داد: حضرت امام خميني (ره) نه تنها از کاري که ما در زمينه علوم انساني شروع کرده بوديم، استقبال کردند، بلکه فرمودند: «کار را ادامه دهيد و تا من زنده‌ام، خودم هزينه آن را تأمين مي‌کنم»؛ حتي امام (ره) به قدري بر انجام سريع آن اصرار داشتند که نماينده‌اي فرستادند تا از همان وسط سال به انجام آن اقدام نماييم، و مبادا کار را به سال تحصيلي آينده موکول کنيم!

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم افزود: امام (ره) به ما آموختند: اولا دروس حوزه فقط فقه و اصول نيست، و ثانيا غير از تحصيل و تدريس، وظايف ديگري، از جمله وظايف اجتماعي، هم برعهده داريم.

وي بالابردن شناخت و آگاهي از دين، بصيرت و شناخت وظايف اجتماعي، و خودسازي و پرداختن به جنبه اخلاقي را سه وظيفه مهم طلاب خواند و خاطرنشان کرد: متأسفانه در هيچ يک از اين زمينه‌ها کار کافي انجام نشده است؛ کارهايي را که بايد قبل از انقلاب براي آن‌ها فکر مي‌کرديم، بعد از انقلاب هم عليرغم به فعليت رسيدن وظيفه، هنوز کاري براي آن‌ها انجام نداده‌ايم؛ نه تنها کاري نشده است، بلکه برنامه‌ريزي براي انجام آن‌ها نيز وجود ندارد!

استاد اخلاق حوزه علميه قم با اشاره به بمباران تبليغاتي و هجوم شبهات به جوانان مسلمان در زمينه اعتقادات، افزود: هر جواني که به خاطر کم‌کاري ما در مواجهه با اين شبهات، دينش را از دست بدهد، ما نيز در بي‌ديني او سهيم هستيم؛ چرا که در عين حالي که انقلاب شده و وظيفه ما نيز حفاظت از اسلام است، کم کاري کرده‌ايم، و قطعا روزي در مورد اين کم کاري‌ها، مورد بازخواست قرار مي‌گيريم.

وي با اشاره به اين‌که علم و بصيرت سياسي لازم است ولي کافي نيست، ادامه داد: خودسازي و تربيت اخلاقي و معنوي از همه مهم‌تر و در درجه اول اهميت قرار دارد؛ چه بسا افرادي که فقيه کامل و مجتهد تمام عيار باشند، و حتي مسائل سياسي را هم خوب درک کرده و وظيفه خود را بشناسند، اما هوي و هوس، و حب مال و مقام سبب شود تا به گونه ديگري عمل کنند.

رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) قم با اشاره به اين‌که روحانيت و حوزه در اين سه بعد وظيفه شرعي دارد، ادامه داد: متأسفانه در هيچ يک از اين زمينه‌ها، حتي طرح و برنامه‌ريزي مناسب و کاملي نداريم؛ بلکه گاهي فقط کارهايي سليقه‌اي و فردي انجام مي‌شود که البته تأثير آن نيز کم است.

وي ادامه داد: امروز بايد با توجه به وظايف حوزه، برنامه جامعي آماده، و طرح حوزه ايده‌آل تهيه شود. البته رسيدن به ايده‌آل زمان‌بر است، اما اگر واقعا با اخلاص و جديت شروع کنيم، خداوند متعال نيز ما را ياري و کمک خواهد کرد و به کار ما برکت خواهد داد؛ بايد به ياد داشته باشيم که قرار نيست که ملائکه‌اي از آسمان نازل شوند و براي ما برنامه و طرح آماده کنند، بلکه خودمان بايد شروع کنيم.

وي با اشاره به خاطراتي اظهار داشت: حتي مسيحيان و بزرگان آن‌ها نيز متوجه خطر بزرگ اخلاقي و عقيدتي در جوامع بشري شده‌اند، و درخواست مي‌کنند تا با کمک حوزه علميه به جنگ اين فسادها بروند؛ اين در حالي است که ما نه خود برنامه‌اي آماده کرده‌ايم، و نه حتي نحوه تعامل و برخورد با آن‌ها را آموخته‌ايم؛ هنوز براي خودمان روشن نشده است که چگونه بايد با آن‌ها تعامل کرد، و در برابر مواضع سياسي و بين المللي ايشان چگونه بايد رفتار کنيم.

استاد اخلاق حوزه علميه قم با اشاره به اين‌که امروز دل‌هاي پاک و مشتاقي در جهان وجود دارند که آماده دريافت نور حقيقت اسلام هستند، به خاطره‌اي در اين مورد اشاره کرد و گفت: در کشور آرژانتين، يک يهودي از برخي مسيحيان پول مي‌گرفت تا اسلام را به آن‌ها بياموزد! اگر روزي از ما پرسيده شود که پرسيده هم خواهد شد که براي اين دل‌هاي آماده چه کرده‌ايد، چه جوابي خواهيم داشت؟

وي در ادامه با اشاره به لزوم همفکري انديشمندان دردآشنا براي پيداکردن راه‌حل مشکلات جامعه، ادامه داد: جلسات علما با يکديگر سابقه‌اي طولاني در حوزه‌هاي علميه دارد، و چنين جلساتي بايد تداوم يابد، زيرا جلساتي که براي خدا و خدمت به اسلام تشکيل مي‌شود، قطعا مورد عنايت خداوند است و خداوند حقائق و راه صحيح را نيز الهام خواهد کرد.

علامه مصباح يزدي ادامه داد: برگزاري جلسات با حضور علما نيز از ابتکارات امام (ره) بود؛ ايشان نامه‌اي به علماي شهرستان‌ها نوشتند و از آن‌ها خواستند تا شب‌هاي يکشنبه دور هم جمع شوند؛ زيرا همين که علماي يک شهر دور هم جمع شوند، در روحيه دشمن اثر دارد؛ چه رسد به اين‌که با هم بحث و هم انديشي کرده و بر نيکي و تقوي همکاري نمايند.

استاد اخلاق حوزه علميه قم در پايان اظهار داشت: جلسات خود را ادامه دهيد و در عين حال به اولياي الهي نيز توسل داشته باشيد و يقين داشته باشيد خداوند نيز شما را ياري خواهد داد.

گفتني است ديدار جمعي از اساتيد مدارس حوزه علميه قم با علامه مصباح يزدي نهم اسفندماه سال‌جاري در سالن تشريفات مؤسسه امام‌خميني (ره) برگزار شد.

آدرس: قم - بلوار محمدامين(ص) - بلوار جمهوری اسلامی - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) پست الكترونيك: info@mesbahyazdi.org