قال علي عليه‌السلام : إِنَّهُ لَيْسَ لِأَنْفُسِكُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ فَلَا تَبِيعُوهَا إِلَّا بِهَا؛ امير مومنان عليه‌السلام مي‌فرمايند: همانا براي شما بهايي جز بهشت نيست، پس به کمتر از آن نفروشيد. (نهج‌البلاغه، حکمت456)

سوال :

ميخواستم بدانم نظر اسلام راجع به عشق هاي زمينی که حتماً منظور عشق بين دو نفر از جنسه مخالف است چيست؟ آيا بايد اين عشق را سرکوب کرد يا در اسلام اين نوع عشق که ممکن است در سنين 16 17 سالگی وارد زندگی يک نفر شود مباح شمرده شده است؟ در راديو و تلويزيون گاه گاه سخنی ميشنويم که گويا اين عشق ها را بايد سرکوب کرد و از پيش آمدنشان جلوگيری کرد و يا فرد عاشق گناه کرده؟ به نظر اسلام آيا دست خود آدم است که عاشق شود يا نشود؟ شخصی که عاشق شده البته بهتر است که زودتر ازدواج کند تا خود را از گرفتاری نجات دهد(البته اگر عشق در اسلام مجاز شمرده شده باشد) حال اگر در موقعيتی بود که نميتوانست ازدواج کند آيا بايد اين مورد را به فراموشی بسپارد؟ نظر حضرت عالی در اين باره و برخورد هاي فيزيکی که با اين مصالح [مسائل]ميشود چيست؟ اصولا ازدواج را با عشق بهتر ميدانيد و خود شخص همسرش را انتخاب کند يا اينکه نديده ازدواج صورت گيرد؟

1. عواطف يكى از نعمتهاى بزرگ الهى است كه هم براى شيرين شدن زندگى اين جهان نقش مهمى ايفا مىكند و هم زمينه تعالى روح و عشق به محبوب حقيقى را فراهم مىسازد. 2. افراط در مهرورزى (مانند افراط در هر كار ديگرى) تعادل زندگى را به هم مىزند و طبعاً تلاش براى كسب چنين امر افراط آميزى مطلوب نخواهد بود؛ مخصوصاً اگر انسان را در معرض گناه قرار دهد. چنين افراطى ممكن است به يك بعدى شدن شخصيت و عقب ماندگى در ساير ابعاد منجر گردد، و حتى گاه موجب ناكامىهاى خطرناكى شود. از اين جهت،‌ رعايت اعتدال در اين عرصه نيز مطلوب است. 3. عشقهاى زمينى هم تا حدى كه انسان را به گناه نكشاند حرام نيست ولي خردورزى، دورانديشى، و تقوى اقتضا مى كند كه انسان به سراشيب سقوط نزديك نشود و هميشه مرزى را بين خود و گناه قرار دهد. بنابراين كسى كه مبتلا به عشق انسانى شده (چه جنس مخالف يا موافق) سزاوار است به خصوص از تماس بدنى خوددارى كند. 4. ازدواج به عنوان يك نهاد مقدس اجتماعى كه طبق آنچه از پيامبر اكرم (ص) نقل شده است: ”ما بني بناء في الاسلام احب الي الله عزوجل من التزويج“ (وسائل الشيعة،‌ ج 20، ص 14)، محبوبترين بنيان نزد خداوند مىباشد، بايد بر پايه هاى معقول و سنجيده اى استوار گردد. از همين رو است كه نگاه كردن به اندام كسى كه شخص قصد ازدواج با او را دارد در شرع مقدس اسلام، با رعايت شرايطش مجاز شمرده شده است، و همدلىها و همنوائيهايى كه موجب استحكام اين بنيان شود طبعاً مطلوب خواهد بود. ولى بايد توجه داشت كه زيباييهاى ظاهرى موجب فريفتگى و غفلت از عيبها و نقاط ضعف پنهان نشود. 5. همانطور كه متذكر شده ايد،‌ يكى از بهترين راهها براى ايمني از خطرهاى عشقهاى زمينى ازدواج با همسرى شايسته است،‌ اما در صورتى كه ميسر نباشد بايد از افراط در مهرورزى خوددارى كرد و در اين راه از توصيه هاى روانشناسان و علماى اخلاق (كه محور آنها را عدم تمركز و سعى در فراموشى تشكيل مى دهد) كمك گرفت. بديهى است پرداختن به عبادات عاشقانه هم بهترين درمان است و هم بهترين استفاده از حالات لطيفى است كه معمولاً براى مهرورزان حاصل مى شود. به ويژه خواندن با تدبر مناجات محبين از صحيفه سجاديه كه در ضمن مناجات خمس عشر در مفاتيح الجنان نيز آمده است توصيه مي شود.

آدرس: قم - بلوار محمدامين(ص) - بلوار جمهوری اسلامی - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) پست الكترونيك: info@mesbahyazdi.org